Tagarchief: Haarlem

De wederopstanding van Frans Hals

Lang geleden leerde ik op school over de Gouden Eeuw. Een tijdperk waarin Nederland de wereld beheerste (nou ja, bijna) en waarin we geweldige zeevaarders hadden. Nieuwe werelden werden ontdekt, handel werd volop gedreven en onze oude voorvaderen werden stinkend rijk. Later pas leerden we dat dit allemaal wel ten koste was gegaan van heel veel andere mensen.

Maar goed, in diezelfde Gouden Eeuw floreerde de kunst ook. Rembrandt en Vermeer waren de beroemdste schilders, in de architectuur waren de Key, de Keyser en Van Campen grootheden, Willem Barentsz en Abel Tasman ontdekten de wereld, Stevin en Leeghwater waren beroemde ingenieurs.

Maar ook Frans Hals was in die eeuw een vooraanstaand schilder. Maar net als bij Rembrandt keerde op een dag het tij voor Hals. Hij kreeg een slechte naam als dronkelap en zijn schilderijen verdwenen naar de zolder.

Maar vergeten werd Frans Hals niet want in de tweede helft van de 19e eeuw werd hij herontdekt en aanbeden door kunstenaars als Mamet, Singer Sargent, Liebermann en van Gogh. Haarlem werd een soort bedevaartplaats voor hen om de werken van Frans Hals te bestuderen en na te schilderen. Want van een groot schilder als Frans Hals valt veel te leren.

Frans Hals, c’est un moderne

Doordat al die beroemde schilders in de 19e eeuw naar Haarlem trokken en zelfs zo ver gingen dat zij het werk van Frans Hals kopieerden, bleek onze Frans eigenlijk een heel modern schilder te zijn. Hij was zijn tijd ver vooruit, omdat hij al duidelijk impressionistische tonen had. Dat was in zijn tijd natuurlijk niet bekend, maar later viel het des te meer op. 

Hieronder zien we bv. Malle Babbe van Frans Hals uit 1630 met daarnaast de versie van Gustave Courbet uit 1869. Opvallend is dat Courbet de initialen van Frans Hals in zijn werk schildert, terwijl het origineel ongesigneerd is.

 Een ander frappant voorbeeld is het schilderij Regentessen van het Oudemannenhuis uit 1664. Edouard Manet schilderde dat in 1872 na als oefening en John Singer Sargent maakte in 1880 van twee regentessen kopieën.

Een ander voorbeeld is het Feestmaal van de officieren van de St. Joris-schutterij uit 1627. Dit levendige werk werd in 1872 in opdracht van het Franse gouvernement gekopieerd door Francois Vollon. Bijna identiek. John Singer Sargent kopieerde in 1880 een onderdeel, te weten vaandeldrager Jacob Schout, die rechtsboven in het werk van Hals staat. Singer Sargent hanteerde hierbij een nog lossere penseelstreek dan Hals.

De tentoonstelling in het Frans Hals Museum laat nog meer voorbeelden zien. Een prachtige manier om te zien hoe latere kunstenaars zich laten beïnvloeden door een oude meester. Andere grootheden als Vincent van Gogh, Max Liebermann en Claude Monet bestudeerden Frans Hals. Ook hiervan zijn beelden te zien.

Daarom is deze tentoonstelling een aanrader voor elke schilder, groot of klein, om de studies van de latere schilders te vergelijken met het origineel. Tot en met 24 februari 2019 nog te zien in het Frans Hals Museum in Haarlem.

Drinken, eten en wellicht bidden in de Jopenkerk

jopen-lente-kleurAfgelopen zaterdag mocht ik mijn 67e verjaardag vieren. Vroeger was mijn verjaardag altijd op Koninginnedag, een drukke oranjekleurige dag met veel muziek en plezier. Tegenwoordig is het, dankzij onze nieuwe vorst Willem-Alexander, een doorsneedag. Geen vlaggen, geen muziek, geen vrijmarkt, geen drukke binnenstad. Gewoon een saaie dag zoals alle andere dagen van het jaar. Eerlijk is eerlijk, ik moest daar wel even van afkicken.

En om dat afkicken op een goede manier te begeleiden stelde eega voor om eens wat biertjes te gaan proeven in de Haarlemse Jopenkerk. Een heiligdom, waar vroeger ongetwijfeld stevig tot de oppermacht werd gebeden, maar waar tegenwoordig hop en mout worden aanbeden.

Bij binnentreden van dit heiligdom bleek dat het aantal kerkgangers in Haarlem buitengewoon hoog te zijn. Wellicht dat de vrome blijheid, die de heilige Jopen uitstraalt, daar een belangrijke rol in speelt. Hoe dan ook, de bankjes waren bijna tot op de laatste plaats gevuld en met enig zoeken ontwaarden wij in de donkere nissen nog een tweetal plaatsen.

Al snel werden wij opgemerkt door de dienstdoende koorknapen en -meiden (ja, deze kerk kent ook koormeiden, het is een zeer eigentijdse kerk), die ons met een mysterieuze glimlach het gezangboek aanreikten. In dit boek stonden niet alleen de miswijnen vermeld, maar ook een groot aantal misbieren.

Na het zondige snoepen en proeven van de drank en spijs verlieten wij met een hemels gevoel deze kerk. Ondanks mijn ietwat atheïstische inslag leek het mij een goed idee om volgeling te worden van deze kerk.

Jopenkerk-binnen_origin

 

In de rij voor Rafaël, meester uit de renaissance

RafaelTentoonstellingen van grote meesters zijn tegenwoordig ‘hot’. Mensen stromen van heinde en verre toe om de wonderen te aanschouwen. Dat was ook het geval bij de grote Rafaël tentoonstelling in het Teylers Museum in Haarlem. Niet dat daar veel schilderijen van hem vielen te bewonderen, nee, het ging vooral om tekeningen. Voorstudies van zijn beroemde werken, zeg maar. Want die beroemde werken zitten bijvoorbeeld op muren en plafonds en kunnen dus moeilijk verplaatst worden.

Rijen mensen voor de kassa, rijen mensen voor zaal 1 en schuifelen voorbij de getoonde werken. En dan allemaal met een koptelefoontje op zodat je alles goed uitgelegd krijgen. Alleen dat gezicht is al een tentoonstelling waard, al die identiek bewegende mensen.  Lees verder In de rij voor Rafaël, meester uit de renaissance

Eten in de oude Droste fabriek

Zoals al in het vorige blog beschreven waren HW met eega en goede vriend Artychi met eega richting Haarlem getogen om daar de praalwagens van het bloemencorso te bewonderen. Uiteraard dient een en ander te worden afgesloten met een goed diner, waarvoor de keus was gevallen op het restaurant ChocOase. Dit prachtige restaurant is gevestigd in het oude fabriekspand van Droste, waar vroeger de flikken en andere choco lekkernijen vandaan kwamen.

Maar voor het eten dient er te worden geborreld en dat was een uitgelezen moment om het bier van de Haarlemse stadsbrouwerij Jopen eens even te proeven. En ik kan u verzekeren dat Jopen een smakelijk fris biertje is. Lekker hoppig met een volle smaak, prima passend bij een zomers zonnetje.

Maar daarna was het tijd om rustig richting het Spaarne te lopen om daar culinair te genieten.

Lees verder Eten in de oude Droste fabriek

Bloemen en chocoladeflikken

Wat hebben bloemen nu met chocoladeflikken te maken. Denkt u ongetwijfeld. Welnu, afgelopen zaterdag bewoog zich een bloemencorso vanuit de Bollenstreek naar Haarlem en diezelfde plaats is ook de plaats van Droste, bekend van de flikken. En om die combinatie helemaal perfect te maken waren HW en eega, tezamen met Artychi en eega, naar Haarlem getogen opdat kennis kon worden genomen van de bloemen en de chocoladeflikken.

Lees verder Bloemen en chocoladeflikken